Jak co roku, w ramach serii Italiano cantando weźmiemy na tapet piosenkę, która wygrała tegoroczną edycję festiwalu włoskiej muzyki Sanremo.
W tym roku (2025) zwycięzcą jest Olly, czyli Federico Olivieri – 23-letni piosenkarz z Genui. To jego drugi raz na festiwalu (pierwszy raz wystąpił w 2023 roku z piosenką “Polvere”, z którą zajął 24. miejsce).
Po zwycięstwie w Sanremo, Olly miał możliwość reprezentowania Włoch na Konkursie Piosenki Eurowizji 2025. Jednak po namyśle zdecydował się nie uczestniczyć w konkursie, a jego miejsce zajął zdobywca drugiego miejsca – Lucio Corsi, z utworem “Volevo essere un duro”. Wytłumaczył to faktem, że daty Eurowizji kolidowały z jego trasą koncertową, która ma już wszystkie daty wyprzedane.
O czym jest “Balorda nostalgia”?
W tej balladzie, stworzonej w charakterystycznym dla siebie stylu, Olly ukazuje chwile, kiedy pragniemy cofnąć się do minionych etapów życia, choć wiemy, że nie da się ich już powtórzyć. Jednocześnie uświadamia, że te momenty były prawdziwie intensywne i pełne życia. Tytułowa nostalgia – jak sam mówi w jednym z wywiadów – „jest uczuciem dobrze znanym ludziom morza, takim jak ja, ponieważ pochodzę z Genui”. Piosenka opowiada o nostalgii – intensywnym, autentycznym i poruszającym uczuciu, które pojawia się niespodziewanie i zawsze niesie ze sobą odrobinę bólu, dlatego jest balorda (przewrotna, nieco osobliwa – dalej znajdziesz wytłumaczenie tego przymiotnika).
A teraz zapraszam Cię do wykonania ćwiczeń, które przygotowałam (dostępne w PDF oraz w formie interaktywnej) ⬇️
Italiano cantando jest też w wersji interaktywnej!
Nie chcesz drukować materiałów? Chcesz od razu wiedzieć, czy dobrze wykonałeś/aś ćwiczenia? Wykonaj je w wersji interaktywnej na platformie Klub włoskiego.
To nic nie kosztuje!
Posłuchaj:
Wytłumaczenie niektórych wyrażeń i słów z piosenki “Balorda nostalgia”
Co oznacza “balordo”?
Balordo, które pojawia się w tytule, w języku włoskim może mieć kilka znaczeń w zależności od kontekstu:
- w znaczeniu dosłownym: głupi, tępy, oszołomiony (rzadziej używany)
- w znaczeniu przenośnym (częściej stosowane): dziwny, przewrotny, ale także: nieprzyjemny, bolesny, przytłaczający.
W kontekście piosenki Balorda nostalgia Olly używa słowa “balorda”, aby podkreślić, że nostalgia jest uczuciem silnym, ale jednocześnie bolesnym i przewrotnym – przywołuje piękne wspomnienia, ale jednocześnie uświadamia, że nie można do nich wrócić. Ciężko więc przetłumaczyć tytuł tak, żeby za pomocą jednego słowa oddać całkowicie jego znaczenie. Masz jakąś propozycję? Daj znać w komentarzu!
Co oznacza “affacciata”?
W pierwszej zwrotce Olly wspomina o jakiejś pani, która jest affacciata al quarto piano, czyli wygląda z czwartego piętra, prawdopodobnie przez okno.
Affacciato to kolejny przymiotnik, który nie jest łatwy w bezpośrednim przełożeniu na język polski. Po włosku możemy np. powiedzieć:
- una signora affacciata alla finestra – pani wyglądająca przez okno
- una casa affacciata sul mare – dom z widokiem na morze
- una ragazza affacciata al balcone – dziewczyna stojąca na balkonie / wyglądająca z balkonu.
Co oznacza “ci bastava”?
W piosence słyszymy:
Ci bastava
Ridere, piangere, fare l’amore
Czasownik bastare oznacza “wystarczać”, więc tu: wystarczało nam śmiać się, płakać, kochać się.
bastare a qualcuno (wystarczać komuś)
bastava ridere (wystarczało śmiać się)
ci bastava (wystarczało nam)
Czasownik bastare występuje też w wielu fajnych wyrażeniach, jak np. basta e avanza! Poniżej zostawiam Ci mini-lekcję o tym ⬇️
Co oznacza “sta (vita)”?
Słówko sta może kojarzyć ci się z czasownikiem stare i to jak najbardziej uzasadnione, jednak jak przeczytasz zdanie zauważysz, że nie będzie miało to sensu. Zapamiętaj:
Jeśli widzisz sto, sta, sti lub ste przed jakimś rzeczownikiem to chodzi tu o skrót (często stosowany w mowie potocznej) od questo, questa, questi, queste.
Tak więc sta vita oznacza questa vita (to życie).
Czym jest “una tiritera”?
To słówko jest z tych, którego może nie ma sensu się uczyć, ale z drugiej strony jest tak świetne, że aż szkoda nie poświęcić mu odrobiny uwagi.
Una tiritera może mieć kilka znaczeń i w zależności od kontekstu może mieć negatywne lub neutralne znaczenie. Może np. oznaczać:
- długi i monotonny wywód, gdy ktoś w kółko mówi to samo
- nudną, rutynową czynność
- dziecinną rymowankę lub piosenkę, zawierającą sporo powtórzeń.
Najczęściej jednak una tiritera jest używana w tym pejoratywnym sensie, by wyrazić znużenie czymś powtarzalnym, nudnym, długim.
W piosence pojawia się to w momencie, gdy mówi, że “dzisiaj włącza sobie telewizor dla towarzystwa”, a więc che bella tiritera jest sarkastyczne i podkreśla jego znudzenie.
Co oznacza “ti voglio bene”?
Odpowiedź na to często zadawane pytanie znajdziesz we wpisie “Wyrażenie “ti voglio bene” i włoskie miłosne stereotypy”.
I na koniec…
…chciałabym się jeszcze zatrzymać na dwóch wersach:
Ti sembra la maniera
che vai e mi lasci qua
Zdanie brzmi naturalnie w języku mówionym, ale nie jest w pełni poprawne gramatycznie. Można je uznać za regionalizm lub kolokwializm, często spotykany w emocjonalnych wypowiedziach.
Możemy je przetłumaczyć w ten sposób: “Wydaje ci się, że to sposób, żeby tak po prostu odejść i zostawić mnie tutaj?”
Dlaczego jest niepoprawne?
- po la maniera pasowałaby konstrukcja di + bezokolicznik, zamiast wprowadzenia zdania podrzędnego z che
- samo zastosowanie che jest niepoprawne, ale często che jest nadużywane jako “ogólne słowo łączące”, które zastępuje bardziej formalne struktury gramatyczne; to częsty zabieg w mowie potocznej, szczególnie w wyrażeniach emocjonalnych, nawet jeśli nie jest to poprawna forma.
Poprawne zdanie mogłoby więc zabrzmieć np. w ten sposób: Ti sembra la maniera di andare e (di) lasciarmi qua?
Zamiast la maniera możesz też usłyszeć tę konstrukcję z il modo, np. Ma ti sembra questo il modo? w sytuacji, w której chciałoby się powiedzieć “Wydaje ci się to odpowiednie zachowanie?”