To jedno z tych pytań, które prędzej czy później każdy nauczyciel/lektor języka obcego dostaje: jak skutecznie uczyć się słownictwa? “Powtarzam słówka, ale nadal nie mogę ich zapamiętać!”
Jeśli ty też masz z tym problem, zapraszam do dzisiejszego wpisu, w którym podzielę się kilkoma poradami, jak skutecznie uczyć się nowych słów – bez stresu i presji, że musisz znać wszystko naraz!
1. Zapomnij o liście słówek! Ucz się w kontekście!
Kto nigdy w szkole lub już po jej zakończeniu nie wypisywał w zeszycie listy słówek do wykucia niech pierwszy rzuci kamieniem 😏
Tak, oczywiście, że ja też kiedyś tak robiłam. Ba! Nawet teraz czasem mi się zdarzy zanotować jakieś słówko, więc to też nie jest tak, że spisywanie nowych słówek jest złe. Złe jest pozostawienie tej listy samej sobie, bez żadnej aktywnej formy przyswojenia.
Ucz się w kontekście, a nie na sucho poprzez samo powtarzanie słówek z listy. Kiedy poznajesz nowe wyrazy, spróbuj tworzyć z nimi krótkie zdania. Jeśli jesteś w stanie, spróbuj też od razu używać ich w rozmowach lub pisać z nimi krótkie opowiadania. Dzięki temu będzie większa szansa, że te słowa zakotwiczą się w Twojej głowie.
Taki typ nauki idealnie sprawdza się do nauki przyimków – wielokrotnie powtarzam moim uczniom, żeby nigdy nie zapisywali w zeszycie np. con = z. Po pierwsze dlatego, że trudniej to w ten sposób zapamiętać, a po drugie nie zawsze to prawda. Zdecydowanie lepsze będzie zapisanie:
con un amico – z przyjacielem
con la penna – długopisem
con calma – na spokojnie
Tak samo możesz uczyć się czasowników, rzeczowników, przymiotników, wszystkiego!
2. Ucz się tematycznie!
Złe jest także spisywanie randomowych słówek: o wiele bardziej skuteczne może okazać się uczenie się ich w grupach tematycznych. Np. jeśli uczysz się o kuchni, skup się na słowach związanych z jedzeniem, gotowaniem, czy składnikami. To pomoże Ci lepiej zapamiętywać nowe słowa, bo będą one połączone z sobą.
To genialnie łączy się także z pierwszym punktem, bo pracując w ramach jednego tematu łatwiej jest stworzyć Ci spójną historię lub serię zdań, która pomoże Ci je przyswoić. Nie wpadnij jednak w pułapkę tworzenia encyklopedii ze słownictwa! Jeśli dopiero poznajesz sztućce, to pozostań w temacie kuchni i wprowadź także piatto (talerz), tovagliolo (serwetka), a nawet mestolo (łopatka), ale nie wprowadzaj od razu nazw, które w najbliższym czasie raczej Ci się nie przydadzą np. apriscatole (otwieracz do puszek).
🔸 Zobacz, na czym polega “metoda walizki, lodówki i kosza”
Połącz nowe słowo z czymś, co już znasz, a łatwiej go zapamiętasz, np. załóżmy, że trafiasz na słówko pulito (czysty). Co ze słów, które znasz jest czyste? Zeszyt – un quaderno pulito, dom – la casa pulita. Możesz też dodać przeciwieństwo – sporco – i połączyć je w jedno zdanie mniej lub bardziej rozbudowane w zależności od Twojego poziomu, np. La maglietta era sporca, allora l’ho lavata e ora è pulita.
3. Ucz się przez skojarzenia i obrazy
To metoda nie dla wszystkich. Ja np. nigdy nie potrafiłam jej wykorzystać do nauki języków (za to świetnie sprawdziła mi się np. w szkole do nauki wydarzeń historycznych i wielu dat do zapamiętania), ale mam sporo uczniów, którzy z niej korzystają i sobie ją chwalą.
Twórz skojarzenia! Jeśli jakieś słowo kojarzy Ci się z konkretną rzeczą, osobą lub sytuacją, zapamiętasz je o wiele szybciej. Możesz też rysować proste obrazki obok trudniejszych słów – pomoże Ci to odświeżyć ich znaczenie, kiedy będziesz na nie patrzeć.
Czasem skojarzeniem może być polskie słówko, które nie ma zbyt wspólnego z włoskim na pierwszy rzut oka. Prawda jest taka, że wcale nie musi mieć. Jeśli Tobie tak się kojarzy i to pozwoli Ci je zapamiętać, to nie ma sensu doszukiwać się logicznych powiązań.
4. Nie daj się sparaliżować obawą przed błędami
Nie bój się popełniać błędów! Pamiętaj, że nie musisz od razu znać wszystkich słów. Czasami będziesz używać niepoprawnych form lub mylić słownictwo – i to jest absolutnie OK! Uczymy się na błędach, więc nie bój się mówić i próbować.
🔸 Zobacz także: Dlaczego nie należy się bać popełniania błędów?
Nauka języka, a więc także słownictwa, wymaga sporo czasu. Zapamiętanie nowego słówka wymaga wielokrotnych powtórek i ćwiczeń w różnych kontekstach. Pamiętaj, że biernie (czyli np. w trakcie czytania) znamy znacznie więcej słów, niż jesteśmy w stanie aktywnie użyć. To nie Ty masz z tym problem, tak działają nasze mózgi. Co jest najważniejsze:
- poszerzanie liczby znanych biernie słów, np. poprzez czytanie, oglądanie filmów, słuchanie podcastów, itp.
- regularna aktywna praca ze słownictwem, które znamy biernie, aby być w stanie z niego korzystać w komunikacji ustnej.
5. Powtórki, powtórki i jeszcze raz powtórki!
Często przeglądaj słownictwo, którego się uczysz. Nawet szybka powtórka co kilka dni sprawi, że nie zapomnisz tego, czego się nauczyłeś. W zasadzie pierwsza powtórka powinna nastąpić zaraz po przyswojeniu materiału, druga następnego dnia, kolejna po tygodniu, następna po miesiącu. Bez powtórek możesz zapomnieć nawet dobrze Ci znane słowa!
Używaj fiszek, aplikacji do nauki słówek albo prowadź własny notatnik, w którym regularnie będziesz tworzyć nowe aktywności powtórkowe. Nie – nie wystarczy przeczytać pięknie wypisanej listy czasowników, żeby uznać to za powtórkę 😉 Zamiast czytania po raz kolejny góra-dół wybierz 5 wyrazów i napisz z nimi kilka zdań albo skojarzeń. Możesz też zbudować z nich mapę myśli (nawet mając te słówka przed sobą, nie bój się ściągać z własnych notatek lub podręcznika jeśli tego potrzebujesz). Nie zapominaj, że bardziej efektywne jest uczenie się małych porcji materiałów w małych odstępach, niż próba przyswojenia ogromnej liczby słów za jednym razem.
🔸 Jakiś czas temu w ramach mojej platformy do samodzielnej nauki włoskiego prowadziłam szkolenie o powtórkach pt. Powtórki – pomysły, sposoby, narzędzia. Znajdziesz w nim ogrom narzędzi i inspiracji do tworzenia samodzielnych powtórek materiału.
